“Lalka” jako powieść o różnych odcieniach miłości

“Lalka” to powieść, która na stałe weszła do kanonu lektur szkolnych i być może dlatego nie jest chętnie czytana przez młodzież. Może warto na tą pozytywistyczną powieść Prusa spojrzeć nieco inaczej, z perspektywy współczesnego człowieka. Bo to wielka skarbnica obyczajowości i relacji międzyludzkich XIX wieku. To także  opowieść o miłości niezwykle silnej, choć jednostronnej. Warto prześledzić zachowanie zakochanego Stanisława Wokulskiego i zrozumieć fenomen miłości absolutnej, od pierwszego wejrzenia. Starania galanteryjnego kupca o względy arystokratki Izabeli Łęckiej do dziś budzą emocje. 

Kochać jak Stanisław Wokulski, czyli do czego doprowadza miłość?

Ludzi od zawsze fascynowały wielkie uczucia. Może właśnie warto spojrzeć na “Lalkę” właśnie w tym kontekście? Stanisław Wokulski ( człowiek ambitny, racjonalny i przedsiębiorczy) to typowy pozytywista, który zmienia się pod wpływem miłości. Od momentu ujrzenia Łęckiej w teatrze jego życie nabiera sensu. Współczesnego czytelnika fascynują starania Wokulskiego, jego determinacja, by Izabela Łęcka spojrzała na niego przychylnym wzrokiem. Bohater trwoni pieniądze, spłaca sługi ojca ukochanej, pojedynkuje się z Krzeszowskim, a nawet uczy etykiety i języka angielskiego. Wszystko dla ukochanej kobiety. To schemat, który zawsze w literaturze budził wielkie emocje. Niestety, egoizm Łęckiej i niezdolność do uczuć wyższych sprawia, że Wokulski popełnia próbę samobójczą. Mamy zatem motywy, które zaciekawią także współczesnego odbiorcę.

Inne oblicza miłości w “Lalce” Prusa

“Lalka” z księgarni to powieść wielowątkowa, dlatego też w utworze pokazane są różne oblicza miłości. Małżeństwo Wokulskiego ze starszą od niego wdową po Minclu – Małgorzatą dalekie było od romantyzmu. To ona kochała w tym związku, była niezwykle dumna z młodego, przystojnego męża. Lubiła się nim chwalić. Wokulski zatem doświadczył różnych stanów emocjonalnych, a relacje międzyludzkie są w książce Prusa ciekawe i wywołują wiele refleksji. Mamy także miłość z wyrachowania. Kiedy to młode, piękne arystokratki poślubiają mężczyzn dużo od siebie starszych, lecz wyjątkowo bogatych. Czy to sytuacja charakterystyczna tylko dla XIX wieku?

Warto zatem spojrzeć na “Lalkę” nieco mniej szkolnie, by dostrzec jej współczesny potencjał.